گیربکس یکی از مهمترین بخشهای سیستم انتقال قدرت خودرو است که وظیفه انتقال نیرو از موتور به چرخها را بر عهده دارد. عملکرد صحیح گیربکس تأثیر مستقیمی بر کیفیت رانندگی، شتاب خودرو و مصرف سوخت دارد. یکی از اولین نشانههای خرابی در گیربکسهای اتوماتیک و دستی، ایجاد صداهای غیرعادی است. بسیاری از رانندگان در ابتدا این صداها را نادیده میگیرند، اما در بسیاری از موارد همین صداهای کوچک میتوانند هشدار اولیه خرابی قطعات داخلی گیربکس باشند.
تشخیص به موقع علت صداهای گیربکس میتواند از خرابیهای گستردهتر و هزینههای سنگین تعمیر گیربکس جلوگیری کند. در این مقاله با انواع صدای گیربکس، دلایل ایجاد هر صدا و روشهای برطرف کردن آن آشنا میشویم.
صدای زوزه گیربکس
صدای زوزه یکی از رایجترین صداهایی است که در گیربکس مشاهده میشود. این صدا معمولاً با افزایش سرعت خودرو بیشتر شده و شبیه صدای سوت یا وزش باد است.
علت صدای زوزه گیربکس
- کمبود روغن گیربکس
- استفاده از روغن نامناسب
- فرسودگی بلبرینگهای داخلی
- خرابی چرخدندهها
- ساییدگی دندههای دیفرانسیل
در بسیاری از خودروها کم شدن سطح روغن گیربکس باعث میشود قطعات فلزی بهخوبی روانکاری نشوند و صدای زوزه ایجاد شود. اگر این مشکل در مراحل اولیه برطرف نشود، احتمال آسیب جدی به دندهها و بلبرینگها وجود دارد.
صدای تقه یا ضربه گیربکس هنگام تعویض دنده
یکی از صداهای نگرانکننده در گیربکسهای اتوماتیک، صدای تقه یا ضربه هنگام تغییر دنده است.
علت صدای تقه گیربکس
- خرابی شیر برقی گیربکس
- ایراد در واحد مکاترونیک
- کثیف شدن روغن گیربکس
- فرسودگی دسته موتور و دسته گیربکس
- اشکال در سنسورهای گیربکس
- فشار نامناسب روغن
در خودروهای مجهز به گیربکس دوکلاچه مانند تالیسمان، تیگوآن و برخی مدلهای هیوندای و کیا، خرابی مجموعه کلاچ یا مکاترونیک نیز میتواند باعث ایجاد صدای تقه شود.
صدای خرخر از گیربکس
صدای خرخر معمولاً هنگام حرکت خودرو یا در زمان خلاص بودن گیربکس شنیده میشود.
علت صدای خرخر گیربکس
- خرابی بلبرینگ شفت ورودی
- فرسودگی بلبرینگ شفت خروجی
- آسیب دیدگی دندههای داخلی
- شکستگی ساچمه یا رولبرینگها
- ورود براده فلزی به داخل گیربکس
ادامه رانندگی با وجود این صدا میتواند باعث خرد شدن قطعات داخلی و افزایش شدید هزینه تعمیر شود.
صدای سوت کشیدن گیربکس
برخی رانندگان صدایی شبیه سوت را در سرعتهای مختلف گزارش میکنند.
علت صدای سوت گیربکس
- کاهش سطح روغن
- خرابی پمپ روغن گیربکس
- گرفتگی مسیرهای روغن
- فرسودگی چرخدندهها
- نشتی روغن گیربکس
صدای سوت معمولاً نشاندهنده وجود مشکل در سیستم روانکاری گیربکس است و نباید نادیده گرفته شود.
صدای تق تق گیربکس
صدای تق تق معمولاً هنگام حرکت اولیه یا دور زدن بیشتر شنیده میشود.
علت صدای تق تق گیربکس
- خرابی پلوس
- آسیب دیدگی چهارشاخ پلوس
- فرسودگی دندههای دیفرانسیل
- لق شدن اتصالات داخلی گیربکس
- شکستگی دندهها
گاهی اوقات راننده تصور میکند صدا از گیربکس است اما منشأ اصلی آن خرابی پلوس یا سیستم انتقال نیرو است.
صدای ساییده شدن فلز به فلز از طرف گیربکس
این صدا معمولاً بسیار خطرناک است و نشان میدهد قطعات فلزی بدون روانکاری مناسب با یکدیگر در تماس هستند.
علت صدای ساییدگی در گیربکس
- تمام شدن روغن گیربکس
- شکستگی بلبرینگها
- خوردگی چرخدندهها
- آسیب شدید مجموعه دبل کلاچ
- خرابی قطعات داخلی مکاترونیک
در صورت شنیدن این صدا بهتر است خودرو فوراً متوقف و توسط تعمیرکار متخصص بررسی شود.
صدای جیرجیر گیربکس
صدای جیرجیر معمولاً در شروع حرکت یا هنگام فشردن پدال کلاچ در خودروهای دندهای شنیده میشود.
علت صدای جیرجیر گیربکس
- خرابی بلبرینگ کلاچ
- فرسودگی صفحه کلاچ
- خشک شدن قطعات متحرک
- خرابی دوشاخه کلاچ
- اشکال در سیم یا پمپ کلاچ
در بسیاری از مواقع این صدا به سیستم کلاچ مربوط است اما راننده آن را از سمت گیربکس احساس میکند.
صدای کوبش یا ضربه شدید در گیربکس
صدای کوبش معمولاً همراه با لرزش خودرو احساس میشود.
علت صدای کوبش گیربکس
- شکستگی دسته گیربکس
- خرابی دسته موتور
- آسیب دیدگی دندههای داخلی
- خرابی مجموعه دبل کلاچ
- لق شدن اتصالات گیربکس
این مشکل در صورت بیتوجهی میتواند باعث آسیب دیدن پوسته گیربکس شود.
صدای وزوز در گیربکس اتوماتیک
وزوز معمولاً در سرعتهای خاص یا هنگام شتابگیری شنیده میشود.
علت صدای وزوز گیربکس
- خرابی بلبرینگها
- افت فشار روغن
- خرابی توربین گیربکس اتوماتیک
- فرسودگی پمپ روغن
- ساییدگی قطعات داخلی
تشخیص دقیق علت این صدا نیاز به بررسی تخصصی و دستگاه دیاگ دارد.
صدای کلیک کلیک هنگام تعویض دنده
برخی خودروها هنگام قرار گرفتن در حالت D یا R صدای کلیک ایجاد میکنند.
علت صدای کلیک گیربکس
- خرابی سلکتور گیربکس
- اشکال در قفل پارک
- خرابی شیرهای برقی
- ایراد در مجموعه مکاترونیک
- فرسودگی قطعات داخلی
اگر این صدا همراه با تأخیر در حرکت خودرو باشد باید هرچه سریعتر بررسی شود.
چگونه از ایجاد صداهای غیرعادی گیربکس جلوگیری کنیم؟
برای افزایش عمر گیربکس و جلوگیری از ایجاد صداهای غیرطبیعی توصیه میشود:
- روغن گیربکس را در زمان مناسب تعویض کنید.
- از روغن استاندارد و مورد تأیید سازنده استفاده کنید.
- از شتابگیری و ترمزهای ناگهانی پرهیز کنید.
- در ترافیکهای سنگین فشار اضافی به گیربکس وارد نکنید.
- سرویسهای دورهای گیربکس را بهموقع انجام دهید.
- در صورت مشاهده کوچکترین صدا یا لرزش، خودرو را بررسی کنید.
جمعبندی
هر صدای غیرعادی در گیربکس میتواند نشانه وجود یک مشکل فنی باشد. صداهایی مانند زوزه، خرخر، تقه، سوت، وزوز، ساییدگی یا کوبش هر کدام دلایل مشخصی دارند و نباید نادیده گرفته شوند. تشخیص سریع علت صدا و مراجعه به تعمیرگاه تخصصی گیربکس میتواند از خرابیهای گسترده و هزینههای سنگین جلوگیری کند. به همین دلیل توصیه میشود در صورت شنیدن هرگونه صدای غیرمعمول از گیربکس، خودرو توسط متخصصان این حوزه عیبیابی و بررسی شود.
خدماتی که در اتوریپر ارائه می شود:
